Ikona tas-sit Il-Ġurnal tal-Afrika

[Editorial] 30 sena wara, l-apartheid verament spiċċa?

30 ta 'Ġunju, 1991 l-Att dwar ir-Reġistrazzjoni tal-Popolazzjoni, waħda mill-liġijiet pilastri tal-apartheid, ġie abolit. Tletin sena wara, is-segregazzjoni razzjali m’għadhiex teżisti fl-Afrika t’Isfel. Iżda apartheid ieħor għadu jeżisti. Fl-2019, il-President Cyril Ramaphosa, li kien tela’ fil-poter sena qabel, ammetta: “Ma nistgħux inkunu nazzjon ħieles waqt li tant nies jgħixu fil-faqar, m’għandhomx biżżejjed x’jieklu, m’għandhomx saqaf denju ta’ dan l-isem, m’għandhomx aċċess għal servizzi tas-saħħa ta’ kwalità, m’għandhomx il-mezzi biex jaqilgħu l-għajxien”. Jekk is-suwed issa għandhom l-istess drittijiet bħall-abjad, id-disparitajiet jippersistu. Skont l-Istitut tar-Relazzjonijiet tar-Razza tal-Afrika t'Isfel (IRR), 20% tad-djar suwed jgħixu f'faqar estrem, meta mqabbla ma' bilkemm 3% tad-djar bojod.

"M'aħniex ħielsa għax m'għandniex libertà ekonomika"

Din id-diskriminazzjoni ekonomika hija akkumpanjata minn nuqqas ta’ kuraġġ politiku. Għax jekk l-apartheid spiċċa uffiċjalment, ir-razziżmu huwa inerenti fis-soċjetà tal-Afrika t'Isfel. Mistoqsi fl-2017 dwar il-kunċett tan-“Nazzjon tal-Qawsalla” ivvintat mill-Arċisqof Desmond Tutu, Willie Mandela, l-armla ta’ Nelson, wieġeb: “Il-kuluri tal-qawsalla ma jitħalltux u li bejniethom la hemm iswed u lanqas abjad. Il-paragun għalhekk ma jagħmilx sens. L-attivist imbagħad tkellem dwar “ħrafa totali li l-mexxejja ta’ dak iż-żmien riedu nemmnu fiha. Kienet xewqa pija li qatt ma kienet tikkorrispondi mal-iċken realtà. Ir-rikonċiljazzjoni kienet biss faċċata; m’aħniex ħielsa għax m’għandniex libertà ekonomika”.

L-abolizzjoni tal-apartheid kienet biss il-bidu tal-ġlieda

“F’ħafna modi, l-Afrika t’Isfel illum tibqa’ d-dominju tal-minoranza bajda,” kompla Willie Mandela. Billi ttrasforma ruħha f'partit politiku strutturat, jintegra l-misteri tal-istat u ma ġġieledx biżżejjed kontra l-korruzzjoni fi ħdanu, l-ANC falliet fit-trasformazzjoni tagħha. Kif qalet l-armla ta’ Nelson Mandela, “l-ANC jeħtieġ demm ġdid biex imexxi l-Afrika t’Isfel fit-triq tal-libertà”. Minn dakinhar, Ramaphosa waslet għall-poter. Iżda b’aktar minn nofs iż-żgħażagħ Afrikani t’Isfel bla xogħol, bil-ghettos, bħal Soweto, għadhom riservati għas-suwed u bil-kapital jibqa’ f’idejn il-minoranza bajda, l-ANC jidher li ma kejjelx kif l-abolizzjoni tal-apartheid kienet biss il-bidu ta’ il-ġlieda.

Ħruġ mill-verżjoni mobbli