نماد سایت مجله آفریقا

چه پیامدهای اقتصادی پس از زلزله در مراکش؟

فاجعه ای که در مراکش رخ داد در درجه اول بر فقیرترین ساکنان منطقه آسیب دیده تأثیر می گذارد. آیا آنها می توانند به طور کامل از غرامت ارائه شده بهره مند شوند؟

در شب 8 به 9 سپتامبر 2023، مراکش تجربه کرد بزرگترین فاجعه طبیعی آن در دوران مدرن، زمین لرزه ای به بزرگی 7 در مقیاس ریشتر، سطحی بیشتر از زلزله آگادیر در سال 1960. کل منطقه از هاوز، شهر مراکش و مناطق داخلی کوهستانی به ویژه تحت تأثیر قرار گرفتند.

در حال حاضر، تلفات انسانی به 3 کشته و بیش از دو برابر مجروحان رسیده است. بنا بر گزارش ها، 000 خانه ویران شده و برخی از روستاها کاملاً به ویرانه تبدیل شده اند. بسیاری از جاده ها غیرقابل استفاده هستند. حدود سی اثر تاریخی - انبارهای غله روستا، کسورها، مساجد - ویران شده یا به شدت آسیب دیده است. این مورد است مسجد تینمل، در طلعت نیعقوب، نماد سلسله آل موحد، که در دست بازسازی بود. این مورد نیز برای اتاق زیر شیروانی جمعی در روستای Aït Ben Haddou، که اکنون بخشی از آن خراب شده است.

این آسیب در قلمرو وسیعی که عمدتاً از مناطق روستایی فقیر تشکیل شده است، گسترش می یابد. آنها در حال حاضر تقریباً تخمین زده می شوند 10 میلیارد8 درصد تولید ناخالص داخلی کشور است. این ممکن است قابل توجه به نظر برسد، اما این ارقام باید با نقل و انتقالات مراکشی ها به خارج از کشور مقایسه شود که مبلغی معادل 11 میلیارد در سال 2022 است.

علاوه بر این، مراکش دارای ذخایر ارزی بالغ بر 35 میلیارد یورو است. زیرساخت های اساسی، به ویژه فرودگاه مراکش و ایستگاه قطار، تحت تأثیر قرار نگرفت و بیشتر فعالیت های صنعتی که در مناطق دور از زلزله واقع شده بودند، در امان ماندند. به لطف توسعه آن، بنابراین مراکش قادر به مقابله با این زلزله استبه خصوص که با همبستگی عمومی و خصوصی بسیار قوی همراه است.

چه تاثیری بر گردشگری؟

پس از دوره کووید، مراکش تجربه یک افزایش واضح ورود گردشگران، در جنبشی برای رسیدن به وضعیت قبل از همه گیری. در نیمه اول سال 2023، این ورودی ها شاهد افزایش چشمگیر 92 درصدی بودند که پس از دو سال به خصوص سخت انتظار می رفت.

این موضوع از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا منطقه ای که در شب 8 تا 9 سپتامبر رخ داده است، یعنی منطقه Haouz و شهر مراکش، توریستی ترین منطقه در کشور است. اگر گردشگری 7 درصد از تولید ناخالص داخلی مراکش را تشکیل می دهداین نسبت در منطقه مراکش که صنایع زیادی ندارد و عمدتاً از طریق درآمدهای گردشگری زنده می ماند، بسیار بیشتر است. بسیاری از ساکنان مناطق داخلی و اطلس نیز از طریق صنایع دستی تولید شده توسط گردشگری، به ویژه ساختن فرش، سبد و غیره امرار معاش می کنند.

با این حال، این احتمال وجود دارد که زلزله تاثیر عمده ای بر گردشگری نداشته باشد. حتی اگر این امر تا حدودی ادامه روند را به تأخیر بیندازد، آسیب در شهر مراکش بسیار کم است و عمدتاً بخشی از مدینه را تحت تأثیر قرار داده است. بناهای تاریخی و به ویژه مناره کوتوبیا در امان ماندند.

برخی از هتل‌ها یا هتل‌ها از شکاف‌ها ابراز تأسف می‌کنند و باید ارزیابی‌هایی را برای تضمین ایمنی ساختمان‌ها انجام دهند، اما تعداد بسیار کمی از آنها مجبور به انجام کارهای یکپارچه‌سازی در مقیاس بزرگ خواهند شد. در بیشتر موارد، ظرفیت زیرساخت های مراکش حفظ شده و زندگی در شهر عادی است. در واقع، تعداد لغو توریست ها تا به امروز بسیار محدود است، حتی اگر سه ماهه آخر سال 2023 کمتر از حد انتظار باشد.

دسترسی سخت به بیمه

در مناطق داخلی اوضاع متفاوت است. برخی از روستاها ویران شده و زیرساخت ها برای مدت طولانی تحت تاثیر قرار خواهند گرفت. اما این مکان‌های توریستی ثانویه از نظر بازدید هستند، حتی اگر درآمد حاصل از آن برای جمعیت محلی قابل توجه باشد.

با این حال، یک نکته قابل تأکید است. تحمل عواقب آن برای فقیرترین مناطق روستایی بسیار دشوارتر خواهد بود زیرا سیستم های پوشش ریسک در حال حاضر به خوبی با موقعیت آنها سازگار نیستند. در واقع یک رژیم وجود دارد پوشش در برابر پیامدهای حوادث فاجعه بار (EVCAT)، که هدف آن جبران خسارت های بدنی و/یا مادی ناشی از بلایای طبیعی به قربانیان است.

La قانون 110-14 یک طرح جبرانی مختلط را که شامل یک جزء بیمه و یک جزء سود است، تنظیم می کند. کسانی که دارای قرارداد جامع بیمه منزل، قرارداد خودرو یا بیمه جراحات شخصی هستند می توانند با شرکت بیمه خود تماس بگیرند. اما قرارداد هنوز باید در واقع شامل حفاظت EVCAT باشد. با این حال، این دستگاه مربوط به سال 2020 است و با توجه به راهنمای اطلاعات از سازمان بیمه و کنترل بهزیستی (ACAPS)، «درج ضمانت EVCAT مربوط به قراردادهایی است که از زمان لازم‌الاجرا شدن این رژیم منعقد یا تمدید شده‌اند». بنابراین EVCAT فقط به تعداد کمتری از قراردادها مربوط می شود. علاوه بر این، و این مهمترین نکته است، اکثر قربانیان، به ویژه در مناطق روستایی، قراردادی ندارند.

برای کسانی که قرارداد بیمه ندارند، یک وجود دارد صندوق همبستگی در برابر حوادث فاجعه بار که صدمات بدنی و از دست دادن محل سکونت اولیه را پوشش می دهد. از طریق مشارکت در قراردادهای بیمه تامین می شود. اما دستور رئیس دولت که حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از وقوع حادثه فاجعه بار در بولتن رسمی منتشر شده است، برای فعال شدن این رژیم ضروری است. این دستور باید منطقه فاجعه، تاریخ رویداد و مدت زمان وقوع فاجعه را مشخص کند.

علاوه بر این، فعال کردن رژیم کافی نیست. در واقع، غرامت مرتبط با آسیب بدنی با ناتوانی یا مرگ تعیین می شود. اولی باید توسط پزشک شاغل در بخش دولتی و دومی با ارائه گواهی فوت ایجاد شود. همه اینها فرض می کند که قربانیان می توانند به راحتی با ادارات مربوطه تماس بگیرند، که در مناطق روستایی صدق نمی کند. سرمایه مرجعی که به عنوان مبنایی برای محاسبه غرامت عمل می کند به حقوق یا درآمد قربانی بستگی دارد. این درآمد طبیعتاً باید با مدارک پشتیبان ثبت شود. با این حال، بیشتر مردم مناطق فقیر درآمدی ندارند و اگر داشته باشند، احتمالاً اسناد زیر آوار مدفون است.

در مورد غرامت از دست دادن محل سکونت اصلی یا از دست دادن استفاده، همه چیز برای فقیرترین افراد نیز پیچیده است. کمک هزینه عدم استفاده شش برابر ارزش اجاره ماهانه تعیین می شود که توسط کمیته ای از کارشناسان تعیین می شود و پس از مشورت با ACAPS توسط اداره نظارت می شود. درخواست غرامت بر اساس گزارش کارشناسی است که توسط کمیته کارشناسی تهیه شده است. در صورت پذیرفته شدن پرونده، صندوق همبستگی پیشنهاد جبران خسارت را با نامه سفارشی با اقرار وصول یا فراقانونی به متقاضی اعلام می کند.

در اینجا می‌توانیم دشواری رویه‌ها را برای فقیرترین افراد که همیشه قادر به درک و حتی خواندن اسناد اداری در روستاهای کاملاً ویران شده نیستند، که ممکن است خانه یا حتی آدرسی نیز نداشته باشند، مشاهده کنیم.

یادداشت امید

ما می‌توانیم آن را ببینیم: سیستم‌هایی که برای جبران خسارت قربانیان ایجاد شده‌اند، در درجه اول جمعیت شهری، دارندگان قراردادهای بیمه برای خسارت جزئی به خانه یا وسیله نقلیه‌شان را هدف قرار می‌دهند. فقیرترین مناطق روستایی، که بیشترین تأثیر را نیز دارند، در خطر باقی ماندن خارج از سیستم های موجود هستند. به همین دلیل است که باید امیدوار باشیم که صندوق ویژه ایجاد شده بر اساس دستورالعمل های سلطنتی قادر خواهد بود واقعاً به فقیرترین افراد رسیدگی کند و سازمان های خاصی در این روند حمایت خواهند کرد.

بیایید با یک یادداشت امید پایان دهیم. بحران می تواند اثرات مثبتی داشته باشد. با تمرکز بر روی میراث مادی بسیار غنی منطقه و با توجه به وضعیت نامطمئن جمعیت ها، بازسازی زیرساخت ها در مناطق روستایی می تواند با استراتژی های جدید گردشگری پایدار، از جمله عناصر فرهنگی که به احتمال زیاد پیشنهادهای گردشگری را متنوع می کند، همراه باشد. پیامدها در نهایت به توانایی مراکش برای تبدیل این مصیبت به یک فرصت بستگی دارد.

ژان ایو مویسرون، اقتصاددان اجتماعی، مدیر تحقیقات IRD/HDR، Institut de recherche pour le développement (IRD)

این مقاله بازنشر شده است از گفتگو تحت مجوز Creative Commons را بخوانیدمقاله اصلی.

از نسخه موبایل خارج شوید